Home Blog Life Transforming Habits Παράλυση από Ανάλυση και Γρήγορες Αποφάσεις

Παράλυση από Ανάλυση και Γρήγορες Αποφάσεις

αποφάσεις και επιλογές ζωής

Πως συμπεριφέρεσαι όταν πρόκειται για αποφάσεις; Η διαδικασία της λήψης μιας απόφασης μπορεί να είναι κάτι στιγμιαίο ή μπορεί να προκαλεί άγχος και πίεση. Αυτό συμβαίνει γιατί και μόνο η σκέψη πως υπάρχει το ενδεχόμενο η επιλογή μας να είναι λανθασμένη μπορεί να ενεργοποιήσει ένα ντόμινο επιπτώσεων μη αναστρέψιμων. Δυστυχώς η βαρύτητα των σκέψεων πολλές φορές είναι μεγαλύτερη από αυτή των ίδιων των πράξεων.

Στην προσπάθεια μας να αποφύγουμε λοιπόν αποφάσεις που προέρχονται από ασαφείς σκέψεις κάνουμε ότι μπορούμε για να ελέγξουμε κάθε μικρή επιλογή και συνέπεια της. Αυτό οδηγεί σε αυτό που ονομάζουμε παράλυση από ανάλυση. Η διαδικασία αυτή σκέψης δεν σχετίζεται με το critical thinking, που σημαίνει το να ζυγίζουμε ψύχραιμα τις επιλογές μας και να παίρνουμε αποφάσεις στηριζόμενοι περισσότερο στην λογική παρά στις συναισθηματικές παρορμήσεις.

Τα χαρακτηριστικά Σκέψης που Οδηγούν στην Παράλυση

Το πρόβλημα με το πλαίσιο σκέψης που στηρίζεται στην υπερανάλυση δεν είναι τόσο η επαναλαμβανόμενη δημιουργία σκέψεων και σεναρίων απ’ όπου προκύπτουν οι αποφάσεις αλλά στο ότι οποιοδήποτε μονοπάτι αναλύεται εν τέλει καταλήγει στην χειρότερη εκδοχή του. Για παράδειγμα, είμαστε στην δουλειά μας το μεσημέρι και ξέρουμε πως έχουμε κλείσει ένα ραντεβού το βράδυ με κάποιον φίλο/η. Όμως ταυτόχρονα γνωρίζουμε ότι το πρόγραμμα της ημέρας είναι πιεστικό και με διάφορες δραστηριότητες που πρέπει να διεκπεραιωθούν.

Οι αποφάσεις που προκύπτουν πως χρειάζεται να γίνουν περιλαμβάνουν αρκετά μοτίβα επιλογών από τα οποία πρέπει να διαλέξουμε τα πιο χρήσιμα. Όταν όμως μας ‘’χτυπά’’ η παράλυση από την εκτεταμένη ανάλυση σημαίνει ότι καθοδηγούμαστε από την κεντρομόλο δύναμη της σκέψης πως τελικά δεν θα προλάβουμε το ραντεβού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να επηρεάζονται όλες οι άλλες αποφάσεις που θα χρειαστεί να πάρουμε για τις υπόλοιπες επιλογές. Αυτό βέβαια έχει ως αποτέλεσμα να μην παίρνουμε τελικά καμία από τις αποφάσεις που σκεφτόμαστε και να οδηγούμαστε στην αναβλητικότητα.

Ο τρόπος αυτός σκέψης χαρακτηρίζεται από:

  • Αμέτρητες διαθέσιμες επιλογές που μας κουράζουν.
  • Υπερ – πολύπλοκες αποφάσεις ενώ στην ουσία θα έπρεπε να είναι πιο απλές.
  • Μας φαίνεται σχεδόν αδύνατο να διαλέξουμε την ‘’τέλεια’’ επιλογή οπότε το να καθυστερούμε να πάρουμε αποφάσεις διαπιστώνεται πως είναι η καλύτερη λύση, παρόλο που μας αγχώνει απίστευτα.

Εργαλεία που θα σε Βοηθήσουν να Παίρνεις Αποφάσεις με Ακρίβεια και Απλότητα

Εργαλείο #1: Διαφοροποίησε τις μεγάλες από τις μικρές αποφάσεις.

Αρχικά, το εργαλείο αυτό έχει δύο μήκη προσέγγισης. Πρώτον, ξεχωρίζουμε τις αποφάσεις ως προς το πόσο σημαντικές είναι και δεύτερον δίνουμε την απαραίτητη προσοχή που τους αξίζει.

Ένα πολύ συνηθισμένο πρόβλημα που τυχαίνει να αντιμετωπίζουμε όλοι ορισμένες φορές είναι πως τις επιλογές και τις αποφάσεις που προκύπτουν από αυτές τις βάζουμε σε ένα και μόνο ‘’τσουβάλι’’. Τι εννοώ με αυτό; Τους συμπεριφερόμαστε με βάση το πόσο μας πιέζουν χρονικά, επομένως συναισθηματικά. Αν δε μας πιέζουν δεν είναι σημαντικές ενώ αν το κάνουν είναι. Όμως δεν είναι έτσι. Οι καταστάσεις και οι επιλογές δεν είναι καθόλου χρήσιμο να κατηγοριοποιούνται σε επείγουσες και σε αυτές που μπορούμε να παραβλέπουμε έως ότου…. Ένας τρόπος για να λυθεί αυτό το ζήτημα είναι να απαντήσουμε γρήγορα στις παρακάτω ερωτήσεις:

  1. Πόσο σημαντική είναι αυτή η απόφαση;
  2. Το αποτέλεσμα αυτής της απόφασης θα είναι σημαντικό μια ώρα/εβδομάδα/μήνα μετά;
  3. Ποιο είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί;

Δίνουμε στην κάθε επιλογή τον χρόνο και την προσπάθεια που της αξίζει. Το πόσο σημαντική είναι μια επιλογή καθορίζεται συνήθως από τις επιπτώσεις που θα έχει στην ζωή μας στο άμεσο μέλλον και στο πόσο σημαντικός είναι ο τομέας που αντιστοιχεί.

Εργαλείο #2: Εντόπισε τις κορυφαίες προτεραιότητες.

Αν χρησιμοποιήσουμε το παράδειγμα με το ραντεβού που αναφέρθηκε παραπάνω, μπορούμε να βγάλουμε κάποια σημαντικά συμπεράσματα:

  • Κάνουμε σκέψεις που σχετίζονται με το αν θα προλάβουμε το ραντεβού ή μας αγχώνει πως πριν από αυτό έχουμε σημαντικότερα πράγματα να τελειώσουμε;
  • Ποιο είναι το καλύτερο και ποιο το χειρότερο σενάριο;
  • Είναι καλά οργανωμένες, χρονικά, οι δραστηριότητες που πρέπει να γίνουν πριν; Είναι κάτω από τον έλεγχο μας;

Εργαλείο #3: Η τελειότητα δεν είναι το κλειδί. Η διαχείριση είναι.

Διαχείριση επιλογών μπορεί να σημαίνει πολλά και διαφορετικά πράγματα για τον καθένα. Ο κάθε άνθρωπος έχει το δικό του σύστημα αξιολόγησης των καταστάσεων και αυτό είναι απόλυτα λογικό. Επειδή θεωρώ πως τα μοτίβα δεν δουλεύουν το ίδιο για όλους, πιστεύω πως απλά ο καθένας χρειάζεται να βρει το προσωπικό του σύστημα διαχείρισης καταστάσεων.

Μια διαδικασία που προσωπικά με έχει βοηθήσει αρκετά είναι να ξεκαθαρίζω κάθε φορά τι σημαίνει για εμένα αποτελεσματική διαχείριση:

  1. Σύνολο θεμάτων που χρειάζονται διαχείριση(για την ημέρα, για την εβδομάδα)
  2. Σύνολο επιλογών που προκύπτουν από το κάθε θέμα.
  3. Οι επιλογές δημιουργούνται από την επιτακτικότητα του θέματος(προτεραιότητες) και το χρονικό πλαίσιο που πρέπει να έχει να λυθεί το ζήτημα(μέχρι πότε πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί αλλά και μια ρεαλιστική προσέγγιση: αν όντως μπορώ να το έχω λύσει/τελειώσει μέχρι τότε).

Αυτό είναι ένα γενικό μοτίβο, εύπλαστο και φυσικά ο καθένας μπορεί να φτιάξει το δικό του. Οι άνθρωποι και η καθημερινότητα του καθενός διαφέρουν.

Χρήστος Παπανίκας

Life Coach / HumanAdvanced.com Founder Με βαθιές γνώσεις πάνω στην ψυχολογία και την Ανθρώπινη Συμπεριφορά, στην Συμβουλευτική Σχέσεων αλλά και στην προσφορά υπηρεσιών Life Coaching, προσφέρει άρθρα πάνω σε θέματα νευραλγικά για την επίτευξη συναισθηματικής ισορροπίας. Με ειδικότητα στην Ψυχολογία Διαχείρισης Συναισθημάτων, Σχέσεων και Πώλησης, ο Χρήστος Παπανίκας προσφέρει υπηρεσίες Life Coaching σε όσους το έχουν ανάγκη. Περισσότερα εδώ : http://www.humanadvanced.com/meet-team/