Home Blog Self Innovation Ποιος Είσαι – Τι γνωρίζεις Πραγματικά για την Προσωπικότητά σου;

Ποιος Είσαι – Τι γνωρίζεις Πραγματικά για την Προσωπικότητά σου;

προσωπικότητα και ψυχολογία

Αυτό το άρθρο μπορεί να είναι φιλόδοξο και την ίδια στιγμή θα μπορούσε να είναι οτιδήποτε άλλο παρά αυτό. Άλλωστε δεν υπάρχει τρόπος να απαντηθεί αυτό το ερώτημα εδώ, και πόσο μάλλον από εμένα… Η προσωπικότητα είναι ένας κώδικας με πολλά ερωτηματικά.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για αυτό, ένας από τους οποίους είναι ότι το άτομο που ήρθε σε αυτή τη σελίδα και το άτομο που θα φύγει από αυτή τη σελίδα δεν θα είναι πλέον ταυτόσημα. Ο χρόνος που περνάς σε αυτό το άρθρο θα σε αλλάξει σε ένα βαθμό. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να ορίσουμε αυτή την αλλαγή: ψυχολογικά, έχεις κάνει μια επιλογή είτε να συνεχίζεις να διαβάζεις είτε να σταματήσεις – οποιαδήποτε από αυτές τις επιλογές θα θέσουν ένα μοντέλο στο μυαλό σου το οποίο θα οδηγήσει το υποσυνείδητο σου για μελλοντικές αποφάσεις. Ότι διαβάζεις θα σε επηρεάσει σε ένα βαθμό, και αυτό θα είναι ακόμα μια αλλαγή.

Σε ένα πιο θεμελιώδες επίπεδο οι διαφορετικές νευρωνικές διαδρομές στον εγκέφαλο σου είτε θα ενδυναμώσουν όσα πιστεύεις με μια συγχρονισμένη πυροδότηση ή θα αλλάξουν τα πιστεύω σου με διάχυση σηματοδότησης: ότι διαβάζεις θα ενισχύσει ότι πιστεύεις ή θα ανοίξει μία καινούργια γνωσιακή επιλογή. Θα λέγαμε πως δεν υπάρχει ‘ουδέτερο’ είτε θα σταθεροποιήσεις τον ήδη υπάρχοντα εαυτό σου ή θα αρχίσεις να αλλάζεις. Σε ένα ακόμα πιο βασικό επίπεδο, τα χρωμοσωμικά σου τηλεμερή γίνονται όλο και μικρότερα ανεπιστρεπτί, δίνοντας έμφαση στην μονή κατεύθυνση του χρόνου των ανθρώπων.

Παρόλο που αλλάζεις με τον ένα ή τον άλλο τρόπο – θα συνεχίζεις να αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σαν ένα άτομο ή προσωπικότητα: εσύ στο λύκειο, εσύ στο πανεπιστήμιο, εσύ στις φωτογραφίες στο κινητό σου. Αυτό είναι προφανώς μια προσέγγιση καθώς θα ξέρεις (ελπίζω) περισσότερα σήμερα για τη ζωή, την ισορροπία και τους τραπεζικούς σου λογαριασμούς από ό,τι γνώριζε ο δεκαεπτάχρονος εαυτός σου. Το συγκεκριμένο γεγονός μας επαναφέρει πίσω στην ερώτηση: Πώς ορίζουμε τον εαυτό σου και την προσωπικότητα ως σύνολο;

Αφού οποιαδήποτε επιστημονική απάντηση βασίζεται σε μία σειρά από προσεγγίσεις, ας δοκιμάσουμε, λοιπόν, την συγκεκριμένη προσέγγιση πάνω σε… εσένα!

Πρώτα από όλα είσαι άνθρωπος, δεν είσαι αμοιβάδα ή φυτό. Το σώμα σου είναι αποτέλεσμα χιλιάδων χρόνων εξέλιξης, που δεν γνώριζες τίποτα κατά την γέννηση σου. Αυτή η εξέλιξη σε έχει εξοπλίσει με ένστικτα και αντανακλαστικά τα οποία δεν είναι μέρος της συνείδησής σου: το άγχος, οι αντιδράσεις  fightorflight  και οι ορμονικές διακυμάνσεις είναι κοινές σε όλους τους ανθρώπους, μέρος του κοινού παρονομαστή που κάνει την μοντέρνα ιατρική δυνατή. Αυτό είναι μέρος του εαυτού σου και το ενδιαφέρον είναι πως συμβαίνει εν αγνοία σου.

Η ανθρώπινη συνείδηση συνήθως παρατηρεί τα ένστικτα καθώς αναλαμβάνουν δράση ή αλλάζουν τη διάθεση μας Και την προσωπικότητα μας. Παρόλα αυτά, αυτοί οι εξελικτικά κατανεμημένοι μηχανισμοί είναι χωρίς αμφιβολία μέρος του εαυτού μας. Αυτός είναι ο τομέας της εξελικτικής ψυχολογίας. Υπάρχουν πλευρές του εαυτού σου για τις οποίες δεν είχες επιλογή και που θα ανακαλύψεις ή εκπαιδεύσεις σε κατάλληλες συνθήκες.

Αν ό,τι είδαμε μέχρι τώρα ήταν για τη ‘φύση’, το επόμενο μέρος είναι για τη ‘γαλουχία’. Όλα τα πράγματα που σε κάνουν μοναδικό: ο τρόπος που μεγάλωσες, η προσωπική σου ιστορία, τα τραύματα και οι νίκες σου…  ένα σύνολο που καθιστά την προσωπικότητα σου.

Ο τρόπος που εσύ, και μόνο εσύ, βλέπεις τον κόσμο, τον οποίο τον έχεις υποσυνείδητα ορίσει από τότε που έκανες τα πρώτα σου βήματα με κάθε μάθημα και εμπειρία. Η ηθική σου, οι φόβοι σου, τα σχήματα προσκόλλησης- όλα είναι μέρος του γνωσιακού σου δικτύου, το οποίο χρησιμοποιείς για να αντιληφθείς τον κόσμο: που θέλεις να είσαι, τι έχεις να κάνεις, πώς μπορείς να είσαι ευτυχισμένος. Πιθανότατα είναι ενοχλητικό, αλλά και πάλι ένα μεγάλο μέρος αυτού είναι υποσυνείδητο: προηγούμενες αποφάσεις και αποτελέσματα αυτομάτως οδηγούν μελλοντικές αντιδράσεις, ακόμα και σε ένα Παυλοφικό επίπεδο ανάλυσης.

Επίσης, είναι όλα αυτά τα πράγματα για τα οποία είναι ‘καλύτερα να μην μιλήσουμε’ ένα πακέτο πραγμάτων που έχεις αποσιωπήσει με τον εαυτό σου: ‘πράγματα που θα ήταν καλύτερο να ξεχαστούν’. Παρόλα αυτά, αν είναι σημαντικά για σένα θα βρουν ένα δρόμο για να εκφραστούν.

Καθώς προχωράμε από τα ανθρώπινα ένστικτα στην ατομικότητα, μπαίνουμε στον τομέα της ‘κοινής’ ψυχοθεραπείας όπου τα –συχνά συγκρουόμενα- κίνητρα και αξίες εξετάζονται για να βεβαιωθούμε αν το άτομο πράττει  σύμφωνα με αυτά. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι το άτομο/πελάτης πρέπει να παραμένει πάντα στη θέση του οδηγού: να καθορίσει ποιος είναι ο στόχος, παρόλο που ο πρώτος στόχος είναι πολύ συχνά να ξεκαθαρίσει τι θέλει.

Έτσι καταλήγουμε στο σημαντικότερο μέρος του ατόμου σου: τον συνειδητό εαυτό σου. Αυτόν που γνωρίζει ότι διαβάζει αυτό το άρθρο, αυτόν που μπορεί να αποφασίσει αν θα φύγεις ή θα συνεχίσεις. Παράλληλα, αυτός που έχει την δυνατότητα να παρακολουθεί τον εαυτό σου να αντιδρά και να σκέφτεται: η μετά-γνωσιακή μας ικανότητα που μας ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα ζώα.

Υπάρχουν δύο θεμελιώδεις παρατηρήσεις να γίνουν εδώ: όπως υποστηρίχτηκε νωρίτερα, αυτός ο ‘συνειδητός εαυτός’ μπορεί μόνο να οριστεί στην δεδομένη στιγμή. Τουλάχιστον αυτό το κομμάτι του εαυτού σου υπάρχει μόνο εδώ και τώρα. Επίσης, παρακολουθεί τον υπόλοιπο εαυτό σου  μέσα από τις αλληλεπιδράσεις σου με τον κόσμο. Το πιο απλό παράδειγμα αυτού είναι όταν κάποιος ρωτάει  ‘γιατί το έκανα αυτό;

 Ποιο κομμάτι του εαυτού σου αποφάσισε να το κάνει αυτό, και ποιο θέτει την ερώτηση;

Έτσι, μέχρι τώρα έχουμε μιλήσει για τρία μέρη του εαυτού σου: ένα εξελικτικό, ένα γνωσιακό, αυτό για το οποίο οι ψυχολόγοι και οι θεραπευτές μιλούν συχνά, και ένα τελευταίο το οποίο ζει στις φευγαλέες στιγμές τις οποίες αλληλεπιδράς με τον κόσμο και παρατηρείς τον κόσμο και τον εαυτό σου. Το πως εκφράζεις την προσωπικότητα σου.

Αυτό που είναι ωραίο σε όλο αυτό είναι ότι η πολλαπλότητα επιτρέπει την αλλαγή: σου επιτρέπει να αποστασιοποιηθείς από το ένα κομμάτι και να προσφέρεις μια γνώμη στο άλλο. Ένα παράδειγμα αυτού μπορεί  να είναι όταν σκέφτεσαι τις αλλαγές στη διάθεση σου και προσαρμόζεσαι για τα εξελικτικά-ορισμένα ορμονικά σκαμπανεβάσματα. Ή όταν μετά από μια συζήτηση, μία λέξη παίρνει ένα εντελώς καινούργιο νόημα.

Αυτό ο κύκλος της αλληλεπίδρασης-παρατήρησης είναι που μας δίνει έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους για την αυτό-βελτίωση: η διάκριση μεταξύ του ποιοι είμαστε και τι κάνουμε. Προκαλώντας το τελευταίο και ενδυναμώνοντας το πρώτο, μας επιτρέπει το να αλλάξουμε με έναν αυτό-κατευθυνόμενο θετικό τρόπο.

Για ακόμα μία φορά πρέπει να τονίσουμε ότι η απόφαση του τι είναι αρνητικό ή θετικό καθορίζεται από το άτομο και την προσωπικότητα του. Παρόλα αυτά, καθώς ο συνειδητός εαυτός μας είναι μόνο μέρος του ατόμου, είναι απαραίτητη μια εξωτερική γνώμη. Αυτό βεβαία δεν σημαίνει μόνον να έχουμε κάποιον εκεί.

 Είναι εξίσου σημαντικό να παρατηρούμε τον εαυτό μας σε διαφορετικές καταστάσεις, εκτός της ζώνης άνεσης που διαθέτουμε για να δούμε τι ένστικτα και ανασφάλειες κρύβονται μέσα μας.

Άρα ανακαλύπτουμε ποιοι είμαστε με το να βλέπουμε πώς ανταποκρινόμαστε στον κόσμο και κρίνοντας αυτό σύμφωνα με το ποιοι θέλουμε να είμαστε, συνειδητά ή ασυνείδητα. Αν αυτό δεν ήταν αρκετά πολύπλοκο, τότε ας πάμε στο επόμενο επίπεδο: πραγματικά ορίζουμε τον κόσμο με βάση το ποιοί είμαστε . Όπως ακριβώς μπλοκάρουμε τον ήχο στο φόντο ενός δρόμου σε ώρα αιχμής και φυσικά συγκεντρωνόμαστε στους ήχους που δίνουμε περισσότερο αξία (για παράδειγμα μια συζήτηση που μπορεί να έχουμε), η γρήγορη κίνηση των ματιών κατασκευάσει την όραση μας με δειγματοληψία των εξωτερικών πληροφοριών. Μετά συγκρίνουμε τα ερεθίσματα με πράγματα που ήδη γνωρίζουμε.

 Κάθε αντίληψη για τον κόσμο είναι στην πραγματικότητα μια ερμηνεία των ερεθισμάτων των αισθήσεων μας, και έτσι στην πραγματικότητα ποτέ δεν ερχόμαστε σε επαφή με την πραγματικότητα, αλλά μόνο με την εσωτερική αντίληψη μας για αυτή.

Εδώ βασίζεται η δύναμη της ύπνωσης και της ψυχοθεραπείας: με το να αλλάζουμε τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύουμε τα ερεθίσματα (όπως ο πόνος), αλλάζουμε τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουμε πείρα της πραγματικότητας. Δύο διαφορετικοί άνθρωποι δεν ζουν σε έναν ακριβώς ίδιο κόσμο, όπως και δύο άνθρωποι δεν θα έχουν τις ίδιες πνευματικές αναπαραστάσεις και σχήματα. Χάρη σε μια καλή προσέγγιση έχουμε αρκετά κοντινές αναπαραστάσεις έτσι ώστε να επικοινωνούμε και να δουλεύουμε μαζί. Η προσωπικότητα είναι το φίλτρο μεταξύ του εσωτερικού και εξωτερικού κόσμου.

Κλείνοντας λοιπόν, εσύ είσαι ο κόσμος σου όπως τον αντιλαμβάνεσαι, και η συνείδηση του πως τον αντιλαμβάνεσαι. Επίσης εσύ είσαι η ίδια σου η ιστορία, και η ερμηνευμένες αναμνήσεις σου, οι φόβοι, η ηθική σου και η ψυχολογική σου κατάσταση. Επιπλέον, εσύ είσαι το σώμα σου, και η βαριά κληρονομιά χιλιάδων χρόνων εξέλιξης τα οποία ενστικτωδώς σε καθοδηγούν. Είσαι ένας άνθρωπος όπως όλοι οι άλλοι, και ένα μοναδικό άτομο διαφορετικό από όλους τους υπόλοιπους. Όπως είπα και στην αρχή δεν μπορώ να απαντήσω σε αυτή την ερώτηση- μόνο να την θέσω. Ο μόνος που μπορεί πραγματικά να καταλάβει τον κόσμο σου, τις πράξεις σου, τα θέματα και τις γνώσεις σου είσαι εσύ με τον τρόπο που αλληλεπιδράς με τον κόσμο και τους υπόλοιπους ανθρώπους. Επιπλέον μόνο εσύ μπορείς να αποφασίσεις ποιος θέλεις να γίνεις και ποια κομμάτια της προσωπικότητας σου θέλεις να κρατήσεις.

Η ερώτηση που συχνά προκύπτει σε αυτό το σημείο είναι: τι θα συμβεί αν κάποιος έχει ένα πρόβλημα; Αυτό μπορεί να βρίσκεται σε ένα από τα τρία επίπεδα για τα οποία μιλήσαμε. Αν είναι το επίπεδο της ‘φύσης’ όπως για παράδειγμα ένα σωματικό η νευρωνικό θέμα, τότε οι γιατροί θα πρέπει να συμβουλεύσουν το άτομο και το άτομο θα πρέπει να θεραπευτεί με το μεγαλύτερο σεβασμό. Αν το πρόβλημα βρίσκεται στο γνωσιακό επίπεδο τότε οι γνώσεις θα πρέπει να δοκιμαστούν. Οι υπάρχουσες αποκρίσεις και οι μηχανισμοί αντιγραφής τα οποία αναγνωρίσαμε μπορούν να αλλάξουν από το άτομο χρησιμοποιώντας το συνειδητό εαυτό του ή μέσω coaching και τεχνικές θεραπείας.

Εάν το πρόβλημα έγκειται στο τρόπο που οι άνθρωποι δρουν σε ορισμένες περιπτώσεις, τότε το μυαλό μπορεί να εκπαιδευτεί για να τις εξυπηρετήσει καλύτερα και να συνεργάζεται πιο αποτελεσματικά με το σώμα. Συχνά αυτό μπορεί να επιτευχθεί με το να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να βιώσουμε την πραγματικότητα με διαφορετικό τρόπο εδώ-και-τώρα.

Εδώ είμαστε λοιπόν. Έκανες την επιλογή να διαβάσεις λίγο παραπάνω. Οι νευρωνικές διαδρομές έχουν πυροδοτηθεί μαζί η χωριστά και τα τελομερή σου είναι λίγο πιο κοντά. Αύριο είναι μια καινούργια μέρα. Υπάρχει ένα μέρος σου το οποίο θα μείνει το ίδιο, και θα παραμείνει έτσι μέχρι να πεθάνεις- η εξέλιξη αλλάζει τα πράγματα εξαιρετικά αργά. Υπάρχει ένα κομμάτι σου το οποίο θα είναι πολύ παρόμοιο με αυτό που είναι τώρα, καθώς  οι ανθρώπινες πεποιθήσεις σπάνια αλλάζουν πολύ σε μια νύχτα. Όμως, υπάρχει ένα κομμάτι σου το οποίο ζεί μόνο στη δεδομένη στιγμή, το οποίο μπορεί να εξετάσει τον κόσμο, τον εαυτό σου και να κάνει τις αλλαγές που θέλεις να κάνεις.