Home Blog Emotional mastery Πως οι Πετυχημένοι Μένουν Ήρεμοι Όταν η Πίεση Επιτίθεται

Πως οι Πετυχημένοι Μένουν Ήρεμοι Όταν η Πίεση Επιτίθεται

πίεση και άγχος

Έχουν υπάρξει στιγμές όπου όλοι μας έχουμε αναρωτηθεί πως γίνεται οι κορυφαίοι κάθε είδους και αθλήματος να πετυχαίνουν απίστευτες επιδόσεις κάτω από εξαιρετική πίεση. Σίγουρα θα μπορούσαμε να σκεφτούμε πως είναι μέρος του ατελείωτου ταλέντου τους. Άλλωστε όταν εμπιστεύεσαι τις ικανότητες σου είναι λογικό επακόλουθο να πιστεύεις πως θα αποδόσεις τουλάχιστον καλά! Όμως δεν είναι αυτό.

Πρόσφατα μελετούσα κάποιες έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί και σχετίζονται με την υψηλή απόδοση κάτω από πίεση. Σε ένα άρθρο, διάβασα τα 5 χαρακτηριστικά όπου έχει κάθε πετυχημένος όταν δέχεται υψηλά ποσά πίεσης:

1.Μένουν θετικοί

2.Αναπνέουν

3.Αλλάζουν την προοπτική που βλέπουν το πρόβλημα

4.Δεν κάνουν αρνητικές εσωτερικές δηλώσεις

5.Αποφεύγουν σκέψεις που στηρίζονται σε αρνητικά σενάρια

Η αλήθεια είναι πως δεν ικανοποιήθηκα ιδιαίτερα από τις απαντήσεις. Ο λόγος είναι πως πιστεύω ακράδαντα πως όταν δίνεται σε κάποιον ένα εργαλείο για να διαχειριστεί ένα πρόβλημα είναι απαραίτητο να γνωρίζει όχι μόνο τον τρόπο που θα το χρησιμοποιήσει αλλά και γιατί το εργαλείο αυτό θα δουλέψει.

Η Επιστημονική Συνταγή για την Ηρεμία όταν η Πίεση Χτυπά

Προσωπικά, όταν πρόκειται να δουλέψω ένα νοητικό εργαλείο πάνω μου(το καλύτερο και ταυτόχρονα χειρότερο πειραματόζωο είναι ο εαυτός σου!) θέλω να ξέρω ακριβώς για ποιον λόγο το χρησιμοποιώ αλλά και πως θα με επηρεάσει. Γνωρίζοντας αυτές τις δύο παραμέτρους, αρχικά, μπορώ σε κάποιο βαθμό να αξιολογήσω στο τέλος της εφαρμογής αν τελικά έφταιγε το εργαλείο ή εγώ που δεν το χρησιμοποίησα σωστά(ή καθόλου).

Τα παραπάνω χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν δεν είναι λάθος. Αντιθέτως. Όμως θεωρώ πως όταν θέλεις να φτιάξεις ένα ξεχωριστό φαγητό το πρώτο πράγμα που βεβαιώνεσαι πως έχεις είναι μια σωστή συνταγή. Η εκτέλεση έρχεται δεύτερη.

Θα ήθελα να σημειώσω πως το παν είναι το τι κάνουμε όταν βρισκόμαστε σε συναισθηματική φόρτιση. Η πίεση σημαίνει άγχος και υπό πίεση κάποια μέρη του εγκεφάλου μας βράζουν σαν τα καμίνια του Ήφαιστου. Το σημαντικό όμως είναι να κατανοήσουμε πως με απλές κινήσεις μπορούμε να δώσουμε πιο θετικές και κυρίως πιο αποτελεσματικές γραμμές αντιμετώπισης του άγχους στον εγκέφαλο μας.

Πως Λειτουργεί το Άγχος και η Πίεση

Για να τεθεί ο συναισθηματικός τόνος κάθε εμπειρίας είναι απαραίτητη η αμυγδαλή. Είναι το μέρος του εγκεφάλου όπου συμμετέχει άμεσα και σε μεγάλο ποσοστό όχι μόνο στην παραγωγή άγχους, όταν μια κατάσταση εμπεριέχει πίεση, αλλά και στην γενικότερη συναισθηματική αντίδραση που μπορεί να έχουμε.

Υπάρχουν δύο οδοί για να ενεργοποιήσουμε την αμυγδαλή. Η αργή και η γρήγορη. Στην πρώτη περίπτωση μπορεί να σκεφτείς ένα γεγονός πριν τελικά αναγνωριστεί ως αγχωτικό. Η δεύτερη περίπτωση είναι να συμβεί ένα γεγονός τόσο γρήγορα και αυτόματα ώστε το νευρικό σύστημα να σε παρακινήσει σε κίνηση και πράξη.

Όταν ενεργοποιείται η αμυγδαλή στέλνει σήμα στον Υποθάλαμο όπου είναι υπεύθυνος για μεταβολικές διαδικασίες. Με την σειρά του στέλνει σήμα να απελευθερωθεί επινεφρίνη(αδρεναλίνη) και έπειτα κορτιζόλη, η γνωστή ορμόνη του άγχους.

Βέβαια, σε καταστάσεις πραγματικής απειλής η κορτιζόλη είναι χρήσιμη. Ενεργοποιεί το συκώτι να παράγει περισσότερη γλυκόζη ώστε να μπορέσεις να ανταποκριθείς καλύτερα στην απειλή.

Το Σημαντικότερο Είναι το που Συγκεντρώνεσαι

Όταν βρίσκεσαι σε πίεση και αισθάνεσαι αγχωμένος το πρώτο πράγμα που ωθείσαι να κάνεις είναι να ξεφύγεις από αυτήν την κατάσταση. Αυτό δεν είναι παράλογο όμως δεν είναι και εποικοδομητικό.

Υπάρχουν τρεις τρόποι όπου αντιδρούμε σε μια πιεστική κατάσταση:

  1. Συμπεριφορά Διαφυγής. Είναι οι κινήσεις που κάνεις για να σταματήσεις να αισθάνεσαι άγχος.
  2. Συμπεριφορά Αποφυγής. Είναι οι τρόποι που χρησιμοποιείς για να αποφύγεις εκ των προτέρων μια κατάσταση που πιστεύεις ότι είναι αγχωτική.
  3. Ασφαλής Συμπεριφορά. Είναι ότι κάνεις για να αισθανθείς και πάλι ασφαλής.

Ενεργοποίησε τα Ανώτερα Τμήματα

Ο σκοπός είναι να μετατοπίσεις την συγκέντρωση σου από τον ψεύτικο συναγερμό των συναισθημάτων σου.

Προσοχή: Είναι λανθασμένη η έκφραση ελέγχω τα συναισθήματα μου.

Η προσπάθεια ελέγχου θα σου ασκήσει και πάλι πίεση. Θα είναι σαν να τοποθετείς ένα εσωτερικό χρονόμετρο προσμονής για το πότε επιτέλους θα ηρεμήσεις. Φαύλος κύκλος.

Η κατάλληλη αντιμετώπιση είναι να η αποδοχή των συναισθημάτων σου και έπειτα να κατευθύνεις την συγκέντρωση σου σε σκέψεις ή εικόνες πιο παραγωγικές. Όταν αισθάνεσαι αγχωμένος ακολούθησε για αρχή 2 απλά βήματα:

  1. Ρώτησε τον εαυτό σου Πως αισθάνομαι;
  2. Πως θέλω να αισθανθώ;

Με αυτές τις ερωτήσεις έχεις αρχίσει ήδη να ενεργοποιείς τα τμήματα του εγκέφαλου σου που είναι ικανά να κατευνάσουν την αμυγδαλή. Στην ουσία, ενεργοποιείς τον αριστερό μέσο – πρόσθιο φλοιό. Αυτός με την σειρά του συνεργάζεται εκ νέου με τον υποθάλαμο όπου αντί να δίνει εντολή για παραγωγή κορτιζόλης κάνει κάτι εντελώς διαφορετικό. Παράγει τον νευροδιαβιβαστή glutamate, όπου έχει την ικανότητα να χαλαρώνει την ροή πληροφορίας ώστε να μπορεί να διαχειριστεί πιο παραγωγικά.

Ο απώτερος σκοπός δεν είναι να αντιδράσεις στα συναισθήματα σου αλλά να επιδράσεις σε αυτά χωρίς να τα καταπιέζεις ταυτόχρονα. Τα συναισθήματα είναι πηγή έμπνευσης και δημιουργικότητας. Κρύβουν την δική τους σοφία και λογική.

 

Χρήστος Παπανίκας