Home Blog Τι Αποκαλύπτει το Fight Club για την Ανθρώπινη Συμπεριφορά

Τι Αποκαλύπτει το Fight Club για την Ανθρώπινη Συμπεριφορά

συμπεριφορά και σπάνιες ασθένειες του μυαλού

Γνωρίζεις ποιο είναι το Σύνδρομο του Εξωγήινου χεριού; Πως θα αισθανόσουν αν σου έλεγα πως υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν πως είναι νεκροί;  Όσο περίεργο και αν φαντάζει, υπάρχουν ψυχικές διαταραχές τόσο σπάνιες που πολλές από αυτές δεν τις γνωρίζουμε καν. Η συμπεριφορά του ανθρώπου είναι τόσο περίπλοκη που μπορεί πραγματικά να αφήσει άφωνους ακόμα και κορυφαίους επιστήμονες.

Η Ψυχολογική Αλήθεια Πίσω από το Fight Club

Στη ταινία που έκανε θραύση το 1999, με πρωταγωνιστές τον Edward Norton και Brad Pitt, ο πρώτος δημιουργεί έναν φανταστικό φίλο όπου στην ουσία είναι ικανός να καταφέρει αυτά που ο ίδιος δεν μπορεί! Έχει αυτοπεποίθηση, σιγουριά, είναι επαναστάτης στο έπακρο και έχει απόψεις που δημιουργούν σοβαρούς προβληματισμούς στο κοινό. Όμως ποια είναι η Ψυχιατρική γνωμάτευση για αυτή την περίπτωση;

Ο Norton, στην ταινία, πάσχει από την διαταραχή Dissociative Identity Disorder. Η συγκεκριμένη διαταραχή είναι ένα είδος αμυντικού μηχανισμού όπου ο παθών δημιουργεί έναν παράλληλο εαυτό για να μπορέσει να αντέξει την πίεση ενός προβλήματος που θεωρεί άλυτο! Το εκπληκτικό είναι πως η μια προσωπικότητα δεν γνωρίζει την συμπεριφορά της άλλης.

Στη συγκεκριμένη ταινία ο πρωταγωνιστής δεν αντέχει την συνεχή πτώση και εθισμό που του προκαλεί ο υλιστικός τρόπος ζωής. Προσπαθεί να ‘’βουτήξει’’ σε αυτή την καθημερινότητα ελπίζοντας να την συνηθίσει, ενώ ουσιαστικά προσποιείται πως την απολαμβάνει. Όμως βαθιά μέσα του γνωρίζει πως αυτή η συμπεριφορά είναι ένας ρηχός θεατρινισμός. Σε μια ύστατη ένδειξη απέχθειας σε αυτή την κακοποίηση, το υποσυνείδητο του δημιουργεί μια περσόνα ικανή να ελευθερωθεί από τα δεσμά που της όρισαν ‘’άλλοι’’, δηλώνοντας το άκρως αποστομωτικό:

Αυτή είναι η ζωή σου και τελειώνει κάθε λεπτό που περνά!

Μήπως Πιστεύεις πως Είσαι Πνεύμα;

Μπορεί να είναι εξωπραγματικό όμως τα άτομα που πάσχουν από το Σύνδρομο Cotard πιστεύουν πως είναι νεκροί! Θεωρούν πως είναι πνεύματα και ότι η καθημερινότητα τους είναι η μετά – θάνατο ζωή! Όμως η ανθρώπινη συμπεριφορά παρουσιάζει και άλλες περίεργες περιπτώσεις.

Τα άτομα που πάσχουν από την ψευδαίσθηση Capgras, πιστεύουν πως οι συγγενείς τους έχουν κυριευτεί από κάποιον άγνωστο που ελέγχει τα σώματα τους! Το μέρος του εγκεφάλου μας που παρέχει συναισθηματική αντίδραση όταν βλέπουμε κάποιο οικείο πρόσωπο, σε αυτούς τους άτυχους ανθρώπους παρουσιάζει σοβαρή δυσλειτουργία.

Περισσότερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα άτομα που πάσχουν από το Σύνδρομο του Εξωγήινου χεριού. Σε αυτή την περίπτωση ο πάσχων δεν μπορεί να ελέγξει τις κινήσεις του ενός εκ των δύο χεριών του. Αν παρατηρούσες το φαινόμενο θα πίστευες πως το άτομο αυτό συμπεριφέρεται λες και το χέρι του το ελέγχει μια ‘’άλλη δύναμη’’!

Βέβαια, η συγκεκριμένη διαταραχή, αν και ακραία, έχει εξήγηση. Το μέρος του εγκεφάλου που σχηματίζει την νοητική αναπαράσταση του σώματος(άρα και του χεριού) παρουσιάζει πρόβλημα. Σε άλλες, πιο εξεζητημένες περιπτώσεις, ο ασθενής θέλει απεγνωσμένα  να του αφαιρεθεί χειρουργικά ένα από τα δύο χέρια του!

Τι Φανερώνουν οι Αθώες Εμμονές μας

Το Obsessive – Compulsive Disorder είναι μια σοβαρή πάθηση. Σε σοβαρές περιπτώσεις προκαλεί τέτοιες εμμονές στους ανθρώπους όπου μπορούν να πλένουν συνεχώς τα χέρια τους για να είναι σίγουροι πως είναι καθαρά.

Όμως δεν χρειάζεται να είναι σε τόσο προχωρημένο στάδιο για να μας αποκαλύψει τα μυστικά που διέπουν την ανθρώπινη συμπεριφορά. Και αυτό γιατί μπορεί να είναι κάποια αθώα τελετουργικά που ακολουθούμε οι περισσότεροι στην καθημερινότητα μας.

Μπορεί να διαβάζουμε με συγκεκριμένο τρόπο, να ελέγχουμε το αν ξεχάσαμε να κλείσουμε το θερμοσίφωνα ή τα πάρουμε τα κλειδιά μας με συγκεκριμένο μοτίβο ή αριθμό επαναλήψεων.

Το αποκαλυπτικό σε αυτή τη συμπεριφορά οφείλεται στο ότι είναι πιθανό να φοβόμαστε πως αν δεν κάνουμε με συγκεκριμένη σειρά κάποιες δραστηριότητες, θα υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις!

Τελευταίες έρευνες αποκαλύπτουν ότι οι εμμονικές συμπεριφορές οφείλονται στον μη αποτελεσματικό συνδυασμό τριών μερών του εγκεφάλου:

  • Prefrontal Cortex: ελέγχει σκέψεις και ανώτερο σχεδιασμό. Μας επιτρέπει να επεξεργαζόμαστε, συνειδητά, σκέψεις και ιδέες από διαφορετική σκοπιά.
  • Anterior Cingulate Cortex: ενώνει λειτουργίες των μπρόστιων λοβών με το λιμβικό σύστημα. Το μέρος αυτό του εγκεφάλου είναι υπεύθυνο για τον εντοπισμό σφαλμάτων. Βοηθά στον έλεγχο της επικοινωνίας μεταξύ του τι ξέρουμε και του τι αισθανόμαστε.
  • Caudate nuclaeus: συμβάλει στην δημιουργία προθεσιακών συμπεριφορών. Για παράδειγμα, προβληματική λειτουργία του συγκεκριμένου τμήματος προκαλεί ανικανότητα στην έναρξη κινήσεων( Parkinson).

Οι εμμονές είναι η λανθασμένη αξιολόγηση της ενδεχόμενης απειλής και της κατανόησης των συμπεριφορών που μπορούν να τις αποτρέψουν. Αν αισθανόμαστε πως δεν έχουμε τον έλεγχο μια κατάστασης υποκύπτουμε σε συμπεριφορές που δεν στηρίζονται στην λογική. Όμως τι σημασία έχει; Η συμπεριφορά είναι πράξη και η πράξη είναι συνήθεια.

Ο ήρωας του Fight Club, εν τέλει, αποφασίζει να σπάσει τον κώδικα σιωπής μεταξύ αυτού και του φανταστικού του φίλου και τελικά να πετύχει μια εκπληκτική νίκη έναντι των ψευδαισθήσεων του. Υπάρχουν στιγμές όπου όλοι μας προσπαθούμε να κατανοήσουμε αν αυτό που πιστεύουμε είναι  αλήθεια ή άλλη μια ψευδαίσθηση. Και το τίμημα για να ελευθερωθούμε από αυτήν μπορεί να είναι το άγνωστο μονοπάτι που τόσο πολύ αναζητούμε.

Χρήστος Παπανίκας